hoaipho1987
31-05-2009, 12:23 PM
ĐOẢN KHÚC THU HÀ NỘI
Hoài Phố
Tôi thích chiều. Với tôi chiều luôn đẹp và dễ làm cho lòng người chùng xuống. Đã hẳn mỗi mùa chiều lại khác, cũng tựa tâm hồn mình vậy. Có khi chao nghiêng, lúc bình an, đôi lúc se sắt khi chiều về mang từng chiếc lá đang xoay tròn trong điệu valse của ngọn gió giao mùa. Chiều nay lang thang phố xá như một thói quen, lòng chợt ngập ngừng cảm nhận bước chân gần xa của mùa gần tới. Ta tấp vào quán cà phê ven đường, chợt giọng Hồng Nhung mơ màng vang lên Đoản khúc thu Hà Nội của nhạc sĩ họ Trịnh, lòng mới ngỡ ngàng Hà Nội đã vào thu!
Hà Nội một buổi sớm tinh sương vào ngày đầu tháng Tám, phố xá như dài hơn sau một giấc ngủ lạ. Bỗng cựa mình để nghe tiếng xào xạc của gió, của lá, phố chùng chình sắc nắng mật ong. Thu Hà Nội lãng bảng những mảng sương sớm ở đầu phố, hương của loài hoa sữa đượm trên tóc ai mà nồng nàng, day dứt làm trái tim ai thêm mong manh. Có lẽ vậy nên “Bởi vì mùa thu tôi ở lại/ Hà Nội mùa thu, Hà Nội thu/Hà Nội mùa thu tràn nỗi nhớ/ Không bởi vì em hay vì em”.
Hà Nội có vẻ đẹp mê hồn, cái thanh bình của Hà Nội chẳng nơi nào mà có được, chỉ cần nghe hai tiếng Hà Nội thôi cũng thấy bình yên lắm! Thu Hà Nội chợt nắng, chợt mưa, chợt bão chợt giông… “Hà Nội mùa thu Hà Nội gió/ xôn xao con đường xôn xao lá/ Nhòa phố mong manh, nhòe phố mưa/ Chợt nắng long lanh chợt nắng thưa” . Hà Nội không chỉ làm nao lòng người kẻ chợ mà chính những người đã gắn bó với Hà Nội cả đời cũng lao xao trái tim tình mỗi khi thu tràn về. Thu về, thành phố hiền như một bàn tay con gái, trầm mặc cổ kính như một nỗi buồn đã xa dắt theo cơn mưa nhỏ chỉ vừa đủ “nhòe phố mong manh” thôi! Mưa thu buồn, những con đường nhỏ thưa thớt bóng người hơn, ta có thể nhặt nơi ngõ phố biết bao là nỗi nhớ, nỗi nhớ có cả những hương vị, những khổ đau của mối tình đôi lứa, những nỗi buồn quỳ gối cứ hiện hữu về mặc cho lòng ta ngăn cản. Bời lẽ mùa thu làm cho tâm hồn con người suy tư hơn, nhẹ nhàng buông thả những cảm xúc cùng đất trời. Vậy mà mùa thu không ngăn nỗi bước chân của một tâm hồn nhạy cảm, người nghệ sĩ xuống phố tìm thu, tìm lá khởi vàng chưa nhỉ, tìm những cảm xúc bất tận để rồi không gọi được tên chỉ là đoản khúc thu và chỉ biết bởi vì mùa thu mà tôi ở lại chứ “không bởi là em hay vì em”.
Tôi nghe nhạc Trịnh nhiều, nghe những bài hát về Hà Nội cũng nhiều nhưng chưa bao giờ tôi được nghe bài hát ca từ đẹp và giai điệu hay đến thế. “Bởi vì mùa thu tôi ở lại/ Hồng má môi em hồng sóng xa/ Vì một bàn tay không ngần ngại/ Tặng hết cho tôi một phố chờ/ Sẽ thêm một đời nhớ trăng Hà Nội thu ơi!”. Họ Trịnh đã tiêu diêu trong mùa thu Hà Nội, mơ màng như một hơi sương lãng đãng trên những nếp nhà cổ, một góc sấu trên đường Phan Đình Phùng hay một tà áo trắng của các cô gái trên đường Cổ Ngư. Bây giờ không phải chỉ có thu Hà Nội quyến rũ chàng nhạc sĩ đa tình mà “hồng má môi em hồng sóng xa” hình ảnh thiếu nữ Hà Nội đã bện chặt tấm chân tình của nhạc sĩ để rồi tặng hết cho tôi một phố chờ, nhớ thêm một đời. Đó là cảm xúc lãng mạn, kín đáo, vừa say đắm vừa sôi nổi của họ Trịnh về mùa thu Hà Nội về con người Hà Nội.
Trong số những bài hát về Hà Nội, có những bài da diết như em ơi Hà Nội phố, có bài là tâm trạng bồi hồi của những người đã chia xa Hà Nội để rồi vội vã Hà Nội ngày trở về hay nỗi nhớ như thắt chặt nơi con tim ngày đông giá rét lãng đãng chiều đông Hà Nội. Trịnh Công Sơn cũng đóng góp được hai bài, Nhớ mùa thu Hà Nội và Đoản khúc thu Hà Nội nhưng đó là đóng góp vô giá. Trịnh không phải là người Hà Nội gốc. Có lẽ thế nên chất Huế trong nhạc của ông luôn bàng bạc còn khi viết về Hà Nội ông viết bằng những tiếng lòng của mình của “Hà Nội mùa thu tràn nỗi nhớ”.Hai bài hát, hai thời điểm và hai phong cách. Tôi vẫn chưa hiểu là tại sao Trịnh Công Sơn lại đặt tên cho ca khúc đầu tiên của mình về Hà Nội là Nhớ mùa thu Hà Nội, nếu không tính đến chuyện thời điểm ra đời của bài hát thì đó vẫn chỉ như một lời chào Hà Nội, một sự dè dặt đến bỡ ngỡ khi ngắm nhìn phố phường của thủ đô như là một huyền thoại. Nhạc họ Trịnh mới dè dặt làm sao: là những cây bàng lá đổ, cây cơm nguội, sâm cầm hồ Tây, hương cốm mới, nhạc Trịnh Công Sơn mới chỉ chạm được vào phần rêu phong nơi thành quách đá trên đường Phan Đình Phùng, hay một mái ngói gạch bên hiên khu phố cổ. Hà Nội vẫn như một câu đố bí hiểm cho nhạc Trịnh…
Trịnh Công Sơn trở lại Hà Nội sau một lần đến và lúc này Trịnh mới thực sự được thấm vào hồn của thủ đô, mùa thu Hà Nội. Nếu như là một cái khát khao được kiếm tìm và khám phá thì bây giờ là một cái dìu dặt, nhẩn nha bước vào mùa thu Hà Nội, những bước đi chậm rãi. Nếu như cái ban đầu là lớp rêu phong của một quá khứ đã qua thì cái sau này nằm sâu trong những mạch đá, nó không còn chỉ có hương cốm mới thơm vào trong bàn tay nhỏ, mà nó còn là những hạt phấn từ hương lúa non quyện với lá sen hồ Tây thấm vào trong mỗi xúc cảm, mỗi suy nghĩ, nó là một thứ ám ảnh về Hà Nội, là sự chủ động nắm bắt, là tiếng lòng, tiếng buồn, tiếng đời, là hình ảnh của hẳn một con người Hà Nội cụ thể, là một khoảng cách xa Hà Nội nhớ về Hà Nội, là một sự ngộ đạo của con người hoàn thành xong sự nhập thiền tịch lặng. Hồn của Đoản khúc thu Hà Nội là hồn của Hà Nội và cũng là hồn của nhạc Trịnh. Bài hát với ca từ trong sáng, giai điệu đẹp, nhẹ nhàng, nhưng đã bám chặt vào tâm hồn độc giả yêu nhạc Trịnh và say đắm Hà Nội thu.
…Một buổi chiều tháng Tám, khi tiếng nhạc trong vắt Đoản khúc thu Hà Nội tan lịm vào vị đắng ảo huyền của giọt cà phê rồi hòa với dòng người xuôi con phố, tôi thinh lặng, bồi hồi ngắm những chiếc lá hình tim lấp lánh vẫy đùa trong gió. Bất chợt ta băn khoăn không biết chọn cho mình một bó hoa nào để chào đón mùa thu, cúc vàng tinh khôi hay những búp sen duyên dáng? Ừ thì là sen đi nhé…bởi sen đã theo mùa Hạ qua rồi… còn lại đoản khúc mùa thu!
Hoài Phố
Tôi thích chiều. Với tôi chiều luôn đẹp và dễ làm cho lòng người chùng xuống. Đã hẳn mỗi mùa chiều lại khác, cũng tựa tâm hồn mình vậy. Có khi chao nghiêng, lúc bình an, đôi lúc se sắt khi chiều về mang từng chiếc lá đang xoay tròn trong điệu valse của ngọn gió giao mùa. Chiều nay lang thang phố xá như một thói quen, lòng chợt ngập ngừng cảm nhận bước chân gần xa của mùa gần tới. Ta tấp vào quán cà phê ven đường, chợt giọng Hồng Nhung mơ màng vang lên Đoản khúc thu Hà Nội của nhạc sĩ họ Trịnh, lòng mới ngỡ ngàng Hà Nội đã vào thu!
Hà Nội một buổi sớm tinh sương vào ngày đầu tháng Tám, phố xá như dài hơn sau một giấc ngủ lạ. Bỗng cựa mình để nghe tiếng xào xạc của gió, của lá, phố chùng chình sắc nắng mật ong. Thu Hà Nội lãng bảng những mảng sương sớm ở đầu phố, hương của loài hoa sữa đượm trên tóc ai mà nồng nàng, day dứt làm trái tim ai thêm mong manh. Có lẽ vậy nên “Bởi vì mùa thu tôi ở lại/ Hà Nội mùa thu, Hà Nội thu/Hà Nội mùa thu tràn nỗi nhớ/ Không bởi vì em hay vì em”.
Hà Nội có vẻ đẹp mê hồn, cái thanh bình của Hà Nội chẳng nơi nào mà có được, chỉ cần nghe hai tiếng Hà Nội thôi cũng thấy bình yên lắm! Thu Hà Nội chợt nắng, chợt mưa, chợt bão chợt giông… “Hà Nội mùa thu Hà Nội gió/ xôn xao con đường xôn xao lá/ Nhòa phố mong manh, nhòe phố mưa/ Chợt nắng long lanh chợt nắng thưa” . Hà Nội không chỉ làm nao lòng người kẻ chợ mà chính những người đã gắn bó với Hà Nội cả đời cũng lao xao trái tim tình mỗi khi thu tràn về. Thu về, thành phố hiền như một bàn tay con gái, trầm mặc cổ kính như một nỗi buồn đã xa dắt theo cơn mưa nhỏ chỉ vừa đủ “nhòe phố mong manh” thôi! Mưa thu buồn, những con đường nhỏ thưa thớt bóng người hơn, ta có thể nhặt nơi ngõ phố biết bao là nỗi nhớ, nỗi nhớ có cả những hương vị, những khổ đau của mối tình đôi lứa, những nỗi buồn quỳ gối cứ hiện hữu về mặc cho lòng ta ngăn cản. Bời lẽ mùa thu làm cho tâm hồn con người suy tư hơn, nhẹ nhàng buông thả những cảm xúc cùng đất trời. Vậy mà mùa thu không ngăn nỗi bước chân của một tâm hồn nhạy cảm, người nghệ sĩ xuống phố tìm thu, tìm lá khởi vàng chưa nhỉ, tìm những cảm xúc bất tận để rồi không gọi được tên chỉ là đoản khúc thu và chỉ biết bởi vì mùa thu mà tôi ở lại chứ “không bởi là em hay vì em”.
Tôi nghe nhạc Trịnh nhiều, nghe những bài hát về Hà Nội cũng nhiều nhưng chưa bao giờ tôi được nghe bài hát ca từ đẹp và giai điệu hay đến thế. “Bởi vì mùa thu tôi ở lại/ Hồng má môi em hồng sóng xa/ Vì một bàn tay không ngần ngại/ Tặng hết cho tôi một phố chờ/ Sẽ thêm một đời nhớ trăng Hà Nội thu ơi!”. Họ Trịnh đã tiêu diêu trong mùa thu Hà Nội, mơ màng như một hơi sương lãng đãng trên những nếp nhà cổ, một góc sấu trên đường Phan Đình Phùng hay một tà áo trắng của các cô gái trên đường Cổ Ngư. Bây giờ không phải chỉ có thu Hà Nội quyến rũ chàng nhạc sĩ đa tình mà “hồng má môi em hồng sóng xa” hình ảnh thiếu nữ Hà Nội đã bện chặt tấm chân tình của nhạc sĩ để rồi tặng hết cho tôi một phố chờ, nhớ thêm một đời. Đó là cảm xúc lãng mạn, kín đáo, vừa say đắm vừa sôi nổi của họ Trịnh về mùa thu Hà Nội về con người Hà Nội.
Trong số những bài hát về Hà Nội, có những bài da diết như em ơi Hà Nội phố, có bài là tâm trạng bồi hồi của những người đã chia xa Hà Nội để rồi vội vã Hà Nội ngày trở về hay nỗi nhớ như thắt chặt nơi con tim ngày đông giá rét lãng đãng chiều đông Hà Nội. Trịnh Công Sơn cũng đóng góp được hai bài, Nhớ mùa thu Hà Nội và Đoản khúc thu Hà Nội nhưng đó là đóng góp vô giá. Trịnh không phải là người Hà Nội gốc. Có lẽ thế nên chất Huế trong nhạc của ông luôn bàng bạc còn khi viết về Hà Nội ông viết bằng những tiếng lòng của mình của “Hà Nội mùa thu tràn nỗi nhớ”.Hai bài hát, hai thời điểm và hai phong cách. Tôi vẫn chưa hiểu là tại sao Trịnh Công Sơn lại đặt tên cho ca khúc đầu tiên của mình về Hà Nội là Nhớ mùa thu Hà Nội, nếu không tính đến chuyện thời điểm ra đời của bài hát thì đó vẫn chỉ như một lời chào Hà Nội, một sự dè dặt đến bỡ ngỡ khi ngắm nhìn phố phường của thủ đô như là một huyền thoại. Nhạc họ Trịnh mới dè dặt làm sao: là những cây bàng lá đổ, cây cơm nguội, sâm cầm hồ Tây, hương cốm mới, nhạc Trịnh Công Sơn mới chỉ chạm được vào phần rêu phong nơi thành quách đá trên đường Phan Đình Phùng, hay một mái ngói gạch bên hiên khu phố cổ. Hà Nội vẫn như một câu đố bí hiểm cho nhạc Trịnh…
Trịnh Công Sơn trở lại Hà Nội sau một lần đến và lúc này Trịnh mới thực sự được thấm vào hồn của thủ đô, mùa thu Hà Nội. Nếu như là một cái khát khao được kiếm tìm và khám phá thì bây giờ là một cái dìu dặt, nhẩn nha bước vào mùa thu Hà Nội, những bước đi chậm rãi. Nếu như cái ban đầu là lớp rêu phong của một quá khứ đã qua thì cái sau này nằm sâu trong những mạch đá, nó không còn chỉ có hương cốm mới thơm vào trong bàn tay nhỏ, mà nó còn là những hạt phấn từ hương lúa non quyện với lá sen hồ Tây thấm vào trong mỗi xúc cảm, mỗi suy nghĩ, nó là một thứ ám ảnh về Hà Nội, là sự chủ động nắm bắt, là tiếng lòng, tiếng buồn, tiếng đời, là hình ảnh của hẳn một con người Hà Nội cụ thể, là một khoảng cách xa Hà Nội nhớ về Hà Nội, là một sự ngộ đạo của con người hoàn thành xong sự nhập thiền tịch lặng. Hồn của Đoản khúc thu Hà Nội là hồn của Hà Nội và cũng là hồn của nhạc Trịnh. Bài hát với ca từ trong sáng, giai điệu đẹp, nhẹ nhàng, nhưng đã bám chặt vào tâm hồn độc giả yêu nhạc Trịnh và say đắm Hà Nội thu.
…Một buổi chiều tháng Tám, khi tiếng nhạc trong vắt Đoản khúc thu Hà Nội tan lịm vào vị đắng ảo huyền của giọt cà phê rồi hòa với dòng người xuôi con phố, tôi thinh lặng, bồi hồi ngắm những chiếc lá hình tim lấp lánh vẫy đùa trong gió. Bất chợt ta băn khoăn không biết chọn cho mình một bó hoa nào để chào đón mùa thu, cúc vàng tinh khôi hay những búp sen duyên dáng? Ừ thì là sen đi nhé…bởi sen đã theo mùa Hạ qua rồi… còn lại đoản khúc mùa thu!